Proverbs

1Boast not thyself of to-morrow; For thou knowest not what a day may bring forth.

2Let another man praise thee, and not thine own mouth; A stranger, and not thine own lips.

3A stone is heavy, and the sand weighty; But a fool’s vexation is heavier than they both.

4Wrath is cruel, and anger is overwhelming; But who is able to stand before jealousy?

5Better is open rebuke Than love that is hidden.

6Faithful are the wounds of a friend; But the kisses of an enemy are profuse.

7The full soul loatheth a honeycomb; But to the hungry soul every bitter thing is sweet.

8As a bird that wandereth from her nest, So is a man that wandereth from his place.

9Oil and perfume rejoice the heart; So doth the sweetness of a man’s friend that cometh of hearty counsel.

10Thine own friend, and thy father’s friend, forsake not; And go not to thy brother’s house in the day of thy calamity: Better is a neighbor that is near than a brother far off.

11My son, be wise, and make my heart glad, That I may answer him that reproacheth me.

12A prudent man seeth the evil, and hideth himself; But the simple pass on, and suffer for it.

13Take his garment that is surety for a stranger; And hold him in pledge that is surety for a foreign woman.

14He that blesseth his friend with a loud voice, rising early in the morning, It shall be counted a curse to him.

15A continual dropping in a very rainy day And a contentious woman are alike:

16He that would restrain her restraineth the wind; And his right hand encountereth oil.

17Iron sharpeneth iron; So a man sharpeneth the countenance of his friend.

18Whoso keepeth the fig-tree shall eat the fruit thereof; And he that regardeth his master shall be honored.

19As in water face answereth to face, So the heart of man to man.

20Sheol and Abaddon are never satisfied; And the eyes of man are never satisfied.

21The refining pot is for silver, and the furnace for gold; And a man is tried by his praise.

22Though thou shouldest bray a fool in a mortar with a pestle along with bruised grain, Yet will not his foolishness depart from him.

23Be thou diligent to know the state of thy flocks, And look well to thy herds:

24For riches are not for ever; And doth the crown endure unto all generations?

25The hay is carried, and the tender grass showeth itself, And the herbs of the mountains are gathered in.

26The lambs are for thy clothing, And the goats are the price of the field;

27And there will be goats’ milk enough for thy food, for the food of thy household, And maintenance for thy maidens.

1Chớ khoe khoang về ngày mai; Vì con chẳng biết ngày mai sẽ sanh ra điều gì.

2Hãy để cho kẻ khác khen ngợi con, miệng con chẳng nên làm; Để cho một người ngoài tán mỹ con, môi con đừng làm.

3Đá thì nặng, cát cũng nặng; Nhưng cơn tức giận của kẻ ngu dại còn nặng hơn cả hai.

4Sự căm gan vốn hung dữ, và cơn giận như nước tràn ra; Nhưng ai đứng nổi trước sự ghen ghét?

5Một lời quở trách tỏ tường Hơn là thương yêu giấu kín.

6Bạn hữu làm cho thương tích, ấy bởi lòng thành tín; Còn sự hôn hít của kẻ ghen ghét lấy làm giả ngụy.

7Kẻ no nê giày đạp tàng mật dưới chân mình; Song điều gì đắng cũng lấy làm ngọt cho kẻ đói khát.

8Kẻ lưu lạc xa cách nơi ở của mình, Giống như chim bay đây đó khỏi ổ nó vậy.

9Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái linh hồn; Lời khuyên do lòng bạn hữu ra cũng êm dịu dường ấy.

10Chớ lìa bạn mình, hay là bạn của cha mình; Trong ngày hoạn nạn chớ đi đến nhà anh em mình: Một người xóm giềng gần còn hơn anh em xa.

11Hỡi con, khá khôn ngoan, và làm vui lòng cha, Để cha có thế đáp lại cùng kẻ nào sỉ nhục cha.

12Người khôn khéo thấy trước sự tai hại, bèn lo ẩn núp mình; Còn kẻ ngu muội cứ đi qua, và phải mang lấy tai vạ.

13Hãy lấy áo của người, vì người đã bảo lãnh cho kẻ lạ; Khá buộc người một của cầm, vì người đã đáp thế cho người dâm phụ.

14Kẻ nào chổi dậy sớm chúc phước lớn tiếng cho bạn hữu mình, Người ta sẽ kể điều đó là sự rủa sả.

15Một máng xối dột luôn luôn trong ngày mưa lớn, Và một người đàn bà hay tranh cạnh, cả hai đều y như nhau.

16Ai muốn ngăn giữ nàng, khác nào ngăn giữ gió, Và như tay hữu cầm lấy dầu vậy.

17Sắt mài nhọn sắt. Cũng vậy người bổ dưỡng diện mạo bạn hữu mình.

18Ai săn sóc cây vả, sẽ ăn trái nó; Và kẻ nào hầu chủ mình ắt được tôn trọng.

19Mặt dọi mặt trong nước thế nào, Lòng người đối với người cũng thế ấy.

20Con mắt loài người chẳng hề chán, Cũng như âm phủ và vực sâu không hề đầy vậy.

21Lò thử bạc, dót thử vàng; Còn sự khen ngợi thử loài người.

22Dầu con dùng chầy giã mà giã kẻ ngu dại trong cối Chung lộn với gạo, Thì sự điên dại nó cũng không lìa khỏi nó.

23Hãy rán biết cảnh trạng bầy chiên con, Và lo săn sóc các đoàn bò của con;

24Vì sự giàu có không lưu tồn mãi mãi, Và mũ triều thiên há còn đến đời đời sao?

25Cỏ khô đã mất đi, cỏ non bèn mọc ra, Và người ta thâu nhập rau cỏ núi.

26Lông chiên con dùng làm áo xống cho con, Giá dê đực dùng mua đồng ruộng.

27Sữa dê có đủ làm đồ ăn cho con, Cho người nhà con, và đặng nuôi lấy các con đòi của con.