Proverbs

1Chớ khoe khoang về ngày mai,vì con đâu biết được việc gì sẽ xảy ra trong tương lai.

2Hãy để người khác khen con, miệng con chẳng nên làm;hãy để người ngoài khen, môi con đừng làm thế.

3Đá thì nặng và cát cũng nặng,nhưng cơn nóng giận của người dại nặng hơn cả đá và cát.

4Sự phẫn nộ thật độc ác, cơn giận thật bạo tàn,nhưng sự ghen tương còn nguy hiểm bội phần.

5Ra mặt quở trách tỏ tườnghơn là yêu thương lặng lẽ.

6Thương tổn do bạn gây ra, ấy là bởi lòng thành;còn đáng tin hơn vô số cái hôn của kẻ thù.

7Khi no, chê cả mật,lúc đói, đắng hóa ngọt.

8Người lưu lạc xa quê hương,giống như chim lạc bầy bay xa tổ.

9Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái tâm hồn,lời khuyên ngọt ngào của bằng hữu cũng êm dịu dường ấy.

10Chớ từ bỏ bạn—dù bạn mình hoặc bạn của cha.Lúc hoạn nạn, đừng lo đi kiếm anh em họ hàng. Vì láng giềng gần hơn họ hàng ở xa.

11Con ơi, hãy khôn ngoan, và làm cho lòng cha sung sướng.Vì khi đó cha có thể đáp lại những lời chỉ trích xem thường.

12Người khôn tránh né nguy nan.Người dại đâm đầu hướng tới tai họa.

13Phải nắm lấy áo ai bảo lãnh cho người không quen.Giữ vật làm tin của hắn vì hắn bảo lãnh cho người đàn bà xa lạ.

14Lớn tiếng chúc phước người hàng xóm lúc sáng sớm,họ sẽ xem câu chúc đó như lời nguyền rủa.

15Nhà dột trong ngày mưa tháng giócũng làm khổ như người đàn bà cãi cọ.

16Bịt miệng nàng, khác chi đưa tay cản gióhay ngửa tay đựng dầu.

17Sắt mài sắt,bạn rèn bạn.

18Săn sóc cây vả sẽ được ăn quả;phục vụ hết lòng, chủ sẽ thưởng công.

19Nước phản chiếu khuôn mặt,tấm lòng biểu lộ chân tướng con người.

20Mắt đầy tham vọng, chẳng bao giờ chán;âm ty nuốt người không hề thỏa mãn.

21Lửa dùng thử bạc, thử vàng,lời khen thử con người.

22Dùng chày giã người dại như giã thóc,cũng không làm tróc ngu si của nó.

23Hãy biết rõ tình trạng bầy chiên của con,và phải chịu khó chăm nom đàn súc vật,

24vì giàu có chóng qua,và mão miện chẳng trường tồn.

25Khi cỏ khô đã cắt và cỏ non lại mọc,và cỏ xanh trên đồi núi được gom về,

26thì chiên cung cấp cho con quần áo che thân,và dê sẽ giúp con tiền mua đất ruộng.

27Sữa dê sẽ dồi dào để nuôi con, nuôi cả gia đìnhvà luôn cả các tớ gái con nữa.

1Chớ khoe khoang về ngày mai; Vì con chẳng biết ngày mai sẽ sanh ra điều gì.

2Hãy để cho kẻ khác khen ngợi con, miệng con chẳng nên làm; Để cho một người ngoài tán mỹ con, môi con đừng làm.

3Đá thì nặng, cát cũng nặng; Nhưng cơn tức giận của kẻ ngu dại còn nặng hơn cả hai.

4Sự căm gan vốn hung dữ, và cơn giận như nước tràn ra; Nhưng ai đứng nổi trước sự ghen ghét?

5Một lời quở trách tỏ tường Hơn là thương yêu giấu kín.

6Bạn hữu làm cho thương tích, ấy bởi lòng thành tín; Còn sự hôn hít của kẻ ghen ghét lấy làm giả ngụy.

7Kẻ no nê giày đạp tàng mật dưới chân mình; Song điều gì đắng cũng lấy làm ngọt cho kẻ đói khát.

8Kẻ lưu lạc xa cách nơi ở của mình, Giống như chim bay đây đó khỏi ổ nó vậy.

9Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái linh hồn; Lời khuyên do lòng bạn hữu ra cũng êm dịu dường ấy.

10Chớ lìa bạn mình, hay là bạn của cha mình; Trong ngày hoạn nạn chớ đi đến nhà anh em mình: Một người xóm giềng gần còn hơn anh em xa.

11Hỡi con, khá khôn ngoan, và làm vui lòng cha, Để cha có thế đáp lại cùng kẻ nào sỉ nhục cha.

12Người khôn khéo thấy trước sự tai hại, bèn lo ẩn núp mình; Còn kẻ ngu muội cứ đi qua, và phải mang lấy tai vạ.

13Hãy lấy áo của người, vì người đã bảo lãnh cho kẻ lạ; Khá buộc người một của cầm, vì người đã đáp thế cho người dâm phụ.

14Kẻ nào chổi dậy sớm chúc phước lớn tiếng cho bạn hữu mình, Người ta sẽ kể điều đó là sự rủa sả.

15Một máng xối dột luôn luôn trong ngày mưa lớn, Và một người đàn bà hay tranh cạnh, cả hai đều y như nhau.

16Ai muốn ngăn giữ nàng, khác nào ngăn giữ gió, Và như tay hữu cầm lấy dầu vậy.

17Sắt mài nhọn sắt. Cũng vậy người bổ dưỡng diện mạo bạn hữu mình.

18Ai săn sóc cây vả, sẽ ăn trái nó; Và kẻ nào hầu chủ mình ắt được tôn trọng.

19Mặt dọi mặt trong nước thế nào, Lòng người đối với người cũng thế ấy.

20Con mắt loài người chẳng hề chán, Cũng như âm phủ và vực sâu không hề đầy vậy.

21Lò thử bạc, dót thử vàng; Còn sự khen ngợi thử loài người.

22Dầu con dùng chầy giã mà giã kẻ ngu dại trong cối Chung lộn với gạo, Thì sự điên dại nó cũng không lìa khỏi nó.

23Hãy rán biết cảnh trạng bầy chiên con, Và lo săn sóc các đoàn bò của con;

24Vì sự giàu có không lưu tồn mãi mãi, Và mũ triều thiên há còn đến đời đời sao?

25Cỏ khô đã mất đi, cỏ non bèn mọc ra, Và người ta thâu nhập rau cỏ núi.

26Lông chiên con dùng làm áo xống cho con, Giá dê đực dùng mua đồng ruộng.

27Sữa dê có đủ làm đồ ăn cho con, Cho người nhà con, và đặng nuôi lấy các con đòi của con.